Trauma bij werknemers: signalen herkennen en hulp met EMDR

Een ongeval, agressie op het werk of een andere ingrijpende gebeurtenis kan veel impact hebben. Soms blijft die impact merkbaar, ook wanneer het dagelijks leven alweer is opgepakt. Een medewerker slaapt slecht, heeft moeite met concentreren of ervaart spanning in situaties die eerder vanzelfsprekend waren.

Als werkgever of HR-professional zie je mogelijk dat iemand anders functioneert, zonder precies te weten wat er speelt. Hoe herken je mogelijke traumaklachten? Wat kun je doen om een medewerker te ondersteunen? En wanneer kan een behandeling zoals EMDR helpen?

Hoe kunnen traumaklachten het werk beïnvloeden?

Ingrijpende gebeurtenissen kunnen zowel op het werk als in het privéleven plaatsvinden. Denk aan een ernstig ongeluk, bedreiging, geweld of het meemaken van een schokkende situatie. Ook ervaringen van langer geleden kunnen nog invloed hebben op het functioneren.

Na een ingrijpende gebeurtenis zijn spanning, verdriet en onrust begrijpelijke reacties. Bij veel mensen nemen deze reacties geleidelijk af. Soms blijven de klachten bestaan en belemmeren ze het dagelijks leven en het werk.

Een medewerker kan bijvoorbeeld merken dat:

• concentreren en overzicht houden meer moeite kosten;
• slapen minder goed lukt, waardoor vermoeidheid ontstaat;
• herinneringen of beelden aan de gebeurtenis zich blijven opdringen;
• bepaalde taken, plekken of gesprekken spanning oproepen;
• schrikreacties, prikkelbaarheid of waakzaamheid zijn toegenomen;
• contact met collega’s meer energie kost.

Deze signalen kunnen verschillende oorzaken hebben. Ze betekenen dus niet automatisch dat er sprake is van trauma of een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Een professionele beoordeling helpt om te begrijpen wat er speelt en welke ondersteuning passend is.

Wat kun je als werkgever doen?

Je hoeft als werkgever niet vast te stellen wat er precies aan de hand is. Je kunt wel ruimte maken voor een gesprek en samen kijken wat iemand nodig heeft om het werk hanteerbaar te houden.

Bespreek wat je opmerkt

Benoem concrete veranderingen, zonder daar direct een verklaring aan te verbinden. Bijvoorbeeld: “Ik merk dat je de laatste tijd sneller vermoeid bent en dat sommige taken je meer moeite kosten. Hoe gaat het met je?”

Geef de medewerker ruimte om zelf te bepalen wat die wil vertellen. Details over de ingrijpende gebeurtenis zijn niet nodig om steun te kunnen bieden.

Kijk naar wat tijdelijk kan helpen

Bespreek welke werksituaties belastend zijn en welke aanpassingen mogelijk zijn. Denk aan meer voorspelbaarheid, duidelijke prioriteiten, extra rustmomenten of een tijdelijke aanpassing van werkzaamheden. Stem regelmatig af of de afspraken nog aansluiten.

Maak professionele hulp bespreekbaar

Wanneer klachten aanhouden of het functioneren duidelijk belemmeren, kan professionele hulp passend zijn. De bedrijfsarts kan adviseren over belastbaarheid en werkhervatting. Een psycholoog kan de klachten beoordelen en bespreken of behandeling nodig is.

Wat is EMDR?

EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Het is een psychologische behandeling voor klachten die samenhangen met herinneringen aan ingrijpende gebeurtenissen. EMDR is een bewezen effectieve behandeling voor PTSS.

Bij EMDR wordt een belastende herinnering opgeroepen, terwijl de aandacht tegelijkertijd wordt gericht op een andere taak, zoals het volgen van handbewegingen van de behandelaar. Hierdoor kan de herinnering geleidelijk minder levendig en emotioneel beladen worden.

De gebeurtenis wordt niet uit het geheugen gewist. Het doel is dat iemand eraan kan terugdenken zonder steeds opnieuw door dezelfde heftige spanning te worden overspoeld.

Wanneer kan EMDR passend zijn?

EMDR kan worden overwogen wanneer herinneringen aan een ingrijpende gebeurtenis klachten blijven oproepen. Bijvoorbeeld wanneer iemand na een ongeval angst blijft ervaren onderweg naar het werk, of na een bedreiging sterk gespannen raakt bij contact met klanten.

Of EMDR passend is, hangt af van de aard van de klachten, de voorgeschiedenis en de hulpvraag. De behandelaar bespreekt dit samen met de medewerker. Ook het aantal gesprekken verschilt per persoon.

Niet alle werkgerelateerde klachten vragen om traumabehandeling. Bij overbelasting, aanhoudende werkdruk of een onveilige werksituatie is het ook belangrijk om de omstandigheden aan te pakken die de klachten veroorzaken of in stand houden.

Herstel en functioneren op het werk

Wanneer traumaklachten afnemen, kan er meer ruimte ontstaan voor concentratie, contact met anderen en het hervatten van werkzaamheden. Hoe dit herstel verloopt, verschilt per persoon.

Behandeling en begeleiding op het werk kunnen elkaar aanvullen. Terwijl de medewerker met een behandelaar werkt aan de klachten, kunnen werkgever en bedrijfsarts kijken naar passende werkzaamheden en een haalbare opbouw.

De medewerker hoeft de inhoud van de behandeling niet met de werkgever te delen. Voor de afstemming over werk ligt de nadruk op wat iemand aankan en welke ondersteuning nodig is.

Ondersteuning via MindImpact

MindImpact richt zich op psychisch welzijn en functioneren in relatie tot werk. We kijken naar de klachten én naar de omstandigheden waarin iemand werkt en herstelt.

In een eerste gesprek verkennen we de hulpvraag en bespreken we welke begeleiding of behandeling passend kan zijn. Als traumagerichte behandeling nodig lijkt, beoordelen we welke route daarbij aansluit en of EMDR een passende mogelijkheid is.